世运文库
谢祖全：胡锦矗教授赠送给我的第一本书
谢祖全：胡锦矗教授赠送给我的第一本书
发布日期：2025-12-15 10:03
胡锦矗教授送了我十几本书，每一本书都具有极高的文学价值、史料价值、科学价值、弥足珍贵。
Profesoro Hu Jinchu donacis al mi pli ol dek librojn, kaj ĉiu el ili posedas ekstreme altajn literaturajn, historiajn kaj sciencajn valorojn, vere nekompareblaj.
他送给我的第一本书是《四川省珍贵动物资源调查报告》（上图）赠送时间是1981年1月，赠送地点是卧龙自然保护区五一棚。于我而言，其珍贵程度堪比夏列博士在五一棚里送我的熊猫徽章。
La unuan libron li donis al mi estas “Raporto pri Esplorado de Valoraj Bestaj Rimedoj en Siĉuan-Provinco” (vidu supran bildon). La donaca dato estis januaro 1981, kaj la loko estis la Maja Tengo en la Wuolonga Naturprotektejo. Por mi, ĝia valoro estas komparebla al la panda emblemo, kiun D-ro Schaller donis al mi en la sama Maja Tengo.
La unuan libron li donis al mi estas “Raporto pri Esplorado de Valoraj Bestaj Rimedoj en Siĉuan-Provinco” (vidu supran bildon). La donaca dato estis januaro 1981, kaj la loko estis la Maja Tengo en la Wuolonga Naturprotektejo. Por mi, ĝia valoro estas komparebla al la panda emblemo, kiun D-ro Schaller donis al mi en la sama Maja Tengo.
上图 南充师范学院（今西华师范大学）外语系七七级二班。寄汶川县映秀区卧龙自然保护区管理局，交南充师院生物系胡锦矗副教授转谢祖全同志收
Supre: Klaso 2 de la 77-a Aro, Fremdlingva Fako de la Nanchunga Pedagogia Instituto (nun Okcidenta Ĉinia Pedagogia Universitato).
Sendo-adreso: Al S-ro Xie Zuquan,
per Asoc.Prof. Hu Jinchu,
Biologia Fako de la Nanchunga Pedagogia Instituto,
en la Administracio de la Naturrezervejo Wolong,
Yingxiu-Distrikto, Wenchuan-Kantono.
Supre: Klaso 2 de la 77-a Aro, Fremdlingva Fako de la Nanchunga Pedagogia Instituto (nun Okcidenta Ĉinia Pedagogia Universitato).
Sendo-adreso: Al S-ro Xie Zuquan,
per Asoc.Prof. Hu Jinchu,
Biologia Fako de la Nanchunga Pedagogia Instituto,
en la Administracio de la Naturrezervejo Wolong,
Yingxiu-Distrikto, Wenchuan-Kantono.
上图 2019年3月，谢祖全与胡锦矗教授在一起
Supra bildo: en marto 2019, Xie Zuquan kune kun profesoro Hu Jinchu
Supra bildo: en marto 2019, Xie Zuquan kune kun profesoro Hu Jinchu
《四川省珍贵动物资源调查报告》是胡锦矗教授和当时的四川省林业厅胡铁卿工程师率领的一支由10多个专职人员和数百位当地干部群众参加的调查队，从1974年至1978年的4年里，徒步行程九万里。踏遍川西北峥嵘的群山。在世界野生动物研究史上，第一次查清野外大熊猫的数量为2400只（对外公布1200只）和分布情况。向毛主席和党中央交了合格的答卷。在对大熊猫、川金丝猴、羚牛等珍贵动物的生态环境作了深入细致的调查后，胡锦矗教授亲笔写成了20万字的《四川省珍贵动物资源调查报告》，该书在1978年的全国科学大会上获奖。
“Raporto pri Esplorado de Altvaloraj Bestaj Rimedoj en Siĉuano” estas verko rezultinta de teamo gvidata de profesoro Hu Jinchu kaj inĝeniero Hu Tieqing de la tiama Forsta Departemento de Siĉuano. La teamo, konsistanta el pli ol 10 fakuloj kaj centoj da lokaj kadroj kaj popolanoj, inter 1974 kaj 1978 trairis 45 mil kilometrojn piede, trapenetrante la montarajn regionojn de nordokcidenta Siĉuano. Ĉi tiu esplorado unuafoje en la historio de mondaj sovaĝbestaj studoj precize malkovris la kvanton kaj distribuon de grandaj pandoj en natura medio. Post profundaj kaj detalaj esploroj pri la ekologia medio de altvaloraj bestoj kiel granda pando, ora snubnaza simio kaj takino, profesoro Hu Jinchu persone verkis la 200‑mil‑vortan “Raporton pri Esplorado de Altvaloraj Bestaj Rimedoj en Siĉuano”, kiu ricevis premion en la Nacia Kongreso de Scienco en 1978.
“Raporto pri Esplorado de Altvaloraj Bestaj Rimedoj en Siĉuano” estas verko rezultinta de teamo gvidata de profesoro Hu Jinchu kaj inĝeniero Hu Tieqing de la tiama Forsta Departemento de Siĉuano. La teamo, konsistanta el pli ol 10 fakuloj kaj centoj da lokaj kadroj kaj popolanoj, inter 1974 kaj 1978 trairis 45 mil kilometrojn piede, trapenetrante la montarajn regionojn de nordokcidenta Siĉuano. Ĉi tiu esplorado unuafoje en la historio de mondaj sovaĝbestaj studoj precize malkovris la kvanton kaj distribuon de grandaj pandoj en natura medio. Post profundaj kaj detalaj esploroj pri la ekologia medio de altvaloraj bestoj kiel granda pando, ora snubnaza simio kaj takino, profesoro Hu Jinchu persone verkis la 200‑mil‑vortan “Raporton pri Esplorado de Altvaloraj Bestaj Rimedoj en Siĉuano”, kiu ricevis premion en la Nacia Kongreso de Scienco en 1978.
上图 J25全国科学大会小全张 发行量10万枚
Supre: J25 Tutlanda Scienca Kunveno – kompleta arketaĵo, eldonkvanto 100 000 ekzempleroj
Supre: J25 Tutlanda Scienca Kunveno – kompleta arketaĵo, eldonkvanto 100 000 ekzempleroj
谭楷先生在《孤独的跟踪人》一书中写道(有少量删改)：
S‑ro Tan Kai en sia libro “La Solema Spuristo” skribas (kun iom da adapto):
S‑ro Tan Kai en sia libro “La Solema Spuristo” skribas (kun iom da adapto):
沿着崎岖山路，穿过林海云涛，走来一位年富力强的动物学家﹣﹣胡锦矗。
Laŭlonge de krutaj montvojetoj, traarbare tra nubaj ondoj, alvenas vigla bestosciencisto — Hu Jinchu.
Laŭlonge de krutaj montvojetoj, traarbare tra nubaj ondoj, alvenas vigla bestosciencisto — Hu Jinchu.
美国女记者南希小姐这样描写胡锦矗：“他既是一位知识渊博的学者，又是一位经验丰富的野外工作者。”“他诚恳、坚韧、谦逊，是一位杰出的动物学家。”
Usona ĵurnalistino Fraŭlino Nancy priskribis Hu Jinchu jene: “Li estas samtempe profunde klera scienculo kaj sperta sovaĝeja laboristo.” “Li estas sincera, persista, modesta, elstara bestosciencisto.”
Usona ĵurnalistino Fraŭlino Nancy priskribis Hu Jinchu jene: “Li estas samtempe profunde klera scienculo kaj sperta sovaĝeja laboristo.” “Li estas sincera, persista, modesta, elstara bestosciencisto.”
胡锦矗是南充师范学院副教授，今年54岁。他身材魁梧结实，留着黑毛刷似的短发，浓眉下闪动着一双沉思的眼睛。他衣着简朴，走起路来很快，又很沉稳。乍一看，象是一位作风踏实的农村基层干部。
Hu Jinchu, 54‑jara, estas asociita profesoro ĉe la Nanchunga Pedagogia Instituto. Li estas grandkreska kaj fortika, kun nigraj harlitaj broso kaj intensaj brovoj super pensoplena paro da okuloj. Li vestas sin simple, marŝas rapide sed firme. Unuavide, li aspektas kiel diligenta baznivela kampara administranto.
Hu Jinchu, 54‑jara, estas asociita profesoro ĉe la Nanchunga Pedagogia Instituto. Li estas grandkreska kaj fortika, kun nigraj harlitaj broso kaj intensaj brovoj super pensoplena paro da okuloj. Li vestas sin simple, marŝas rapide sed firme. Unuavide, li aspektas kiel diligenta baznivela kampara administranto.
两千年前，孟子讲过：“故天将降大任于斯人也，必先苦其心志，劳其筋骨……”胡锦矗也不例外。在他被誉为“中国的熊猫专家”之前，首先降临于他的是刻骨铭心的痛苦，出生入死的熬炼……
Antaŭ du mil jaroj, Mencio diris: “Kiam la Ĉielo donos grandan taskon al iu, ĝi unue turmentos lian koron kaj streĉos lian korpon…” Hu Jinchu ne esceptas. Antaŭ ol li estis laŭdata kiel “Ĉinio’s panda specialisto”, lin trafis unue korpremanta doloro kaj vivoriskaj provoj…
Antaŭ du mil jaroj, Mencio diris: “Kiam la Ĉielo donos grandan taskon al iu, ĝi unue turmentos lian koron kaj streĉos lian korpon…” Hu Jinchu ne esceptas. Antaŭ ol li estis laŭdata kiel “Ĉinio’s panda specialisto”, lin trafis unue korpremanta doloro kaj vivoriskaj provoj…
光荣的冠冕是用荆棘编织成的。
Glorajn kronojn teksas dornoj.
Glorajn kronojn teksas dornoj.
1974年春天，一支没有旗帜的队伍，背着沉重的背包和仪器，走向川西北的峥嵘群山，走向人迹罕至的大森林。这就是得到省林业局的老干部们支持的、由胡锦矗和林业局胡铁卿工程师率领的“四川省珍贵动物资源调查队”（简称“珍调队”)。
Printempe 1974, taĉmento sen standardoj, kun pezaj dorsosakoj kaj instrumentoj surŝultre, marŝis al la krutaj montoj de nordokcidenta Siĉuano, al la hommaloftaj praarbaroj. Tio estis la “Sichuana Esplor‑Teamo pri Valoraj Bestoj” (mallonge “ETVB”), subtenita de maljunaj kadroj de la Provinca Forsta Oficejo kaj gvidata de Hu Jinchu kaj forsta inĝeniero Hu Tieqing de la sama oficejo.
Printempe 1974, taĉmento sen standardoj, kun pezaj dorsosakoj kaj instrumentoj surŝultre, marŝis al la krutaj montoj de nordokcidenta Siĉuano, al la hommaloftaj praarbaroj. Tio estis la “Sichuana Esplor‑Teamo pri Valoraj Bestoj” (mallonge “ETVB”), subtenita de maljunaj kadroj de la Provinca Forsta Oficejo kaj gvidata de Hu Jinchu kaj forsta inĝeniero Hu Tieqing de la sama oficejo.
胡锦矗，此前作为《四川省动物志》六卷本《哺乳类》的主编，对熊猫等珍贵动物已经有了深入的研究。珍调队请他担任副队长兼指导教师。队员们来自省内有关大专院校、自然博物馆和当地林业部门。
Hu Jinchu, kiu antaŭe estis ĉefredaktoro de la sesvoluma “Mamuloj” por la verko “Bestoj de Siĉuano”, jam havis profundan scion pri pandoj kaj aliaj valoraj bestoj. La teamo petis lin servi kiel victeamestro kaj gvidinstruisto. La teamanoj venis de rilataj altlernejoj, naturaj muzeoj kaj lokaj forstaj instancoj en la provinco.
Hu Jinchu, kiu antaŭe estis ĉefredaktoro de la sesvoluma “Mamuloj” por la verko “Bestoj de Siĉuano”, jam havis profundan scion pri pandoj kaj aliaj valoraj bestoj. La teamo petis lin servi kiel victeamestro kaj gvidinstruisto. La teamanoj venis de rilataj altlernejoj, naturaj muzeoj kaj lokaj forstaj instancoj en la provinco.
大家一下子走进了原始森林的自由境界，顿觉天高地阔，心情舒畅。生物工作者本来就对大自然怀着深深的爱恋之情，这种感情在这里变得更加强烈。险峻的道路，使人心相互靠拢，每个队员都意识到：个人离开集体便是死路一条。他们自觉地、快乐地工作，没有顾及物质生活的艰苦。
Subite trovante sin en la liberan regnon de praarbaro, ili tuj sentis la ĉielon altan kaj la teron vastan, kun kora ĝojo. Biologiaj laborantoj ja portas profundan amon al naturo, kaj tiu sento ĉi tie plifortiĝis. Danĝeraj vojoj kunpremis korojn, kaj ĉiu teamano konsciis: for de la kolektivo, la individuo estas perdita. Ili laboris konscie, ĝoje, sen atenti la materian malfacilaĵon de la vivo.
Subite trovante sin en la liberan regnon de praarbaro, ili tuj sentis la ĉielon altan kaj la teron vastan, kun kora ĝojo. Biologiaj laborantoj ja portas profundan amon al naturo, kaj tiu sento ĉi tie plifortiĝis. Danĝeraj vojoj kunpremis korojn, kaj ĉiu teamano konsciis: for de la kolektivo, la individuo estas perdita. Ili laboris konscie, ĝoje, sen atenti la materian malfacilaĵon de la vivo.
到了宿营地，只要有酒，少不了要痛快一番，一个个喝得面红耳赤，
Alveninte ĉe la tendarejo, se iom da alkoholo troviĝis, oni nepre ĝuis ĝin ĝisfunde, ruĝiĝante vizaĝe pro drinkado.
Alveninte ĉe la tendarejo, se iom da alkoholo troviĝis, oni nepre ĝuis ĝin ĝisfunde, ruĝiĝante vizaĝe pro drinkado.
每当这时，只有胡锦矗独斟独饮，默默无语，厚厚的嘴唇抿得很紧，仿佛是个哑巴。篝火，照着他一双闪着犀利光芒的眼睛。队员都知道，他的胸膛中翻腾着苦水、风暴！让他憋在心里吧，憋足了劲好踏平险山恶水！因为，前面的道路是何等漫长呵！
Ĉe tiaj momentoj, nur Hu Jinchu trinkis sole kaj silente, kun dense kunpremitaj dikaj lipoj, kvazaŭ li estus mutulo. La fajro lumis lian paron da okuloj, kiuj brilis per akra rigardo. Ĉiuj teamanoj sciis, ke lia brusto bolis per amaraĵoj kaj ŝtormoj! Lasu lin reteni ilin interne — akumulu energion por venki la danĝerajn montojn kaj akvojn! Ĉar la vojo antaŭen estis ja senfina!
Ĉe tiaj momentoj, nur Hu Jinchu trinkis sole kaj silente, kun dense kunpremitaj dikaj lipoj, kvazaŭ li estus mutulo. La fajro lumis lian paron da okuloj, kiuj brilis per akra rigardo. Ĉiuj teamanoj sciis, ke lia brusto bolis per amaraĵoj kaj ŝtormoj! Lasu lin reteni ilin interne — akumulu energion por venki la danĝerajn montojn kaj akvojn! Ĉar la vojo antaŭen estis ja senfina!
横亘在川西北的横断山系﹣﹣岷山、邛崃山、大小相岭和大小凉山，如怒浪排空，层层叠叠从北向南扑去，高山大壑之间的原始森林就是大熊猫的栖息地。要步入森林，只能靠一个字﹣﹣砍！（难怪当地的老乡，爱把走路说成“砍路”。）砍一棵大树，在急流上搭桥；砍掉藤蔓枝柯，才能让人挺直腰杆；砍一个坑凹，才能在冰崖上立脚。有时，他们结稗子（按：一种毛织的绑腿）为长绳，象猴子一样荡过山涧；有时，他们手脚并用，象马熊一样在陡坡爬行；有时，他们划动双臂，象青蛙一样沿着熊猫挤出的“隧洞”,在竹海中游泳……十几天穿烂一双胶鞋，隔一天歇一个树洞或岩腔，时刻提防着蚊、幪、毒蛇、旱蚂蟥的袭击。在1974年至1977年的四年时间里，以十几名骨干队员为主，参加过野外调查的先后共800人次，行程总计九万里，在历史上第一次彻底清点了熊猫的数目和分布状态，为熊猫的生态生物学研究，砍出了一段血汗斑斑的道路！
La Henduana Montaro, kuŝanta tra nordokcidenta Siĉuano — la Min‑Montaro, Qionglai‑Montaro, Granda kaj Malgranda Xiangling, Granda kaj Malgranda Liangshan — etendiĝis kiel koleraj ondoj puŝantaj ĉielen, tavole tavole de nordo suden. En la praarbaroj inter altaj montoj kaj profundaj valoj loĝis la gigantaj pandoj. Por eniri tiujn arbarojn, nur unu metodo ekzistis: haki! (Ne strange, ke lokaj kamparanoj ofte diris “haki vojon” anstataŭ “marŝi”.) Oni hakadis grandan arbon por konstrui ponton super rapidaj fluoj; oni hakis vitojn kaj branĉojn por iri rekte; oni hakis kavaĵon por starfiksi sur glacia krutaĵo. Foje ili kunligis ŝtofajn vindotukojn por fari longan ŝnuron kaj svingiĝis trans ravinoj kiel simioj; foje ili rampadis sur krutaj deklivoj kiel ursoj, per manoj kaj piedoj; foje ili naĝis tra bambuaj maroj, movante brakojn kiel ranoj, laŭlonge de “tuneloj” faritaj de pandoj… Post nur dek kelkaj tagoj, guma ŝuo disŝiriĝis; ili ripozis en arbotruoj aŭ rokkavernoj ĉiun duan tagon; ĉiam ili gardis sin kontraŭ atakoj de moskitoj, tsetsoj, venenaj serpentoj kaj senglavaj hirudoj. Inter 1974 kaj 1977, dum kvar jaroj, kun ĉirkaŭ dek kernaj teamanoj kaj entute 800 partoprenintoj en sovaĝeja enketo, ili kovris vojon de 45 000 kilometroj. Unuafoje en historio ili tute kalkulis la nombron kaj distribuon de pandoj, elhakante sang‑ kaj ŝvittokse makulitan vojon por la ekologia kaj biologia esplorado de pandoj!
La Henduana Montaro, kuŝanta tra nordokcidenta Siĉuano — la Min‑Montaro, Qionglai‑Montaro, Granda kaj Malgranda Xiangling, Granda kaj Malgranda Liangshan — etendiĝis kiel koleraj ondoj puŝantaj ĉielen, tavole tavole de nordo suden. En la praarbaroj inter altaj montoj kaj profundaj valoj loĝis la gigantaj pandoj. Por eniri tiujn arbarojn, nur unu metodo ekzistis: haki! (Ne strange, ke lokaj kamparanoj ofte diris “haki vojon” anstataŭ “marŝi”.) Oni hakadis grandan arbon por konstrui ponton super rapidaj fluoj; oni hakis vitojn kaj branĉojn por iri rekte; oni hakis kavaĵon por starfiksi sur glacia krutaĵo. Foje ili kunligis ŝtofajn vindotukojn por fari longan ŝnuron kaj svingiĝis trans ravinoj kiel simioj; foje ili rampadis sur krutaj deklivoj kiel ursoj, per manoj kaj piedoj; foje ili naĝis tra bambuaj maroj, movante brakojn kiel ranoj, laŭlonge de “tuneloj” faritaj de pandoj… Post nur dek kelkaj tagoj, guma ŝuo disŝiriĝis; ili ripozis en arbotruoj aŭ rokkavernoj ĉiun duan tagon; ĉiam ili gardis sin kontraŭ atakoj de moskitoj, tsetsoj, venenaj serpentoj kaj senglavaj hirudoj. Inter 1974 kaj 1977, dum kvar jaroj, kun ĉirkaŭ dek kernaj teamanoj kaj entute 800 partoprenintoj en sovaĝeja enketo, ili kovris vojon de 45 000 kilometroj. Unuafoje en historio ili tute kalkulis la nombron kaj distribuon de pandoj, elhakante sang‑ kaj ŝvittokse makulitan vojon por la ekologia kaj biologia esplorado de pandoj!
九万里征途，充满生死搏斗，曲折坎坷！
La 45 000‑kilometra vojaĝo estis plena de viv‑mortaj luktoj kaj malfacilaĵoj!
La 45 000‑kilometra vojaĝo estis plena de viv‑mortaj luktoj kaj malfacilaĵoj!
让我们在茫茫绿海中随意采撷几朵浪花吧！
Ni elektu hazarde kelkajn etajn scenojn el tiu vasta verda maro!
Ni elektu hazarde kelkajn etajn scenojn el tiu vasta verda maro!
一个酷热的盛夏，在汶川县草坡公社。原始森林象蒸笼一样闷热，人们汗流浃背，喉咙冒火，渴得心慌。而比这更可怕的是迷失了方向，珍调队员东撞西碰，既找不到路又找不到水。
En brulvarma somero, en Caopo‑Komunumo de Wenchuan‑Kantono. La praarbaro estis sufoke varma kiel vaporkuirilo; la homoj ŝvitis torentojn, sentis brulon en la gorĝoj, kaj suferis pro turmenta soifo. Sed eĉ pli terure, ili perdis la direkton. La teamanoj de ETVB puŝiĝis ĉiuflanke, trovante nek vojon nek akvon.
En brulvarma somero, en Caopo‑Komunumo de Wenchuan‑Kantono. La praarbaro estis sufoke varma kiel vaporkuirilo; la homoj ŝvitis torentojn, sentis brulon en la gorĝoj, kaj suferis pro turmenta soifo. Sed eĉ pli terure, ili perdis la direkton. La teamanoj de ETVB puŝiĝis ĉiuflanke, trovante nek vojon nek akvon.
胡锦矗用沙哑的嗓子招呼大家，朝着一个方向“砍路”。一群牛虻象一团黑云飞来，人们用衣服扇，树枝扫，终于躲过了“空袭”，只是头上、脸上都留下了又红又痒的包块。
Hu Jinchu vokis la homojn per raŭka voĉo, direktante ilin haki vojon al unu direkto. Nubo da tabanoj flugis kiel nigra nubo; oni forventolis ilin per vestoj kaj forbalais per branĉoj, fine evitantin la “aeratakon”, kvankam ruĝaj kaj jukaj tuberoj restis sur kapoj kaj vizaĝoj.
Hu Jinchu vokis la homojn per raŭka voĉo, direktante ilin haki vojon al unu direkto. Nubo da tabanoj flugis kiel nigra nubo; oni forventolis ilin per vestoj kaj forbalais per branĉoj, fine evitantin la “aeratakon”, kvankam ruĝaj kaj jukaj tuberoj restis sur kapoj kaj vizaĝoj.
胡锦矗发觉胶鞋浸湿了，俯身抓起一把泥炭藓﹣﹣这种厚敦敦毛茸茸的苔藓很象绿色的地毯，吸水性很强，用力一拧，居然拧出几滴浑浊的泥水！哦，有了救命的水了！
Hu Jinchu rimarkis, ke liaj gumaŝuoj trempiĝis; li kliniĝis, prenis manplenon de sfagno — tiu dika, harplena musko similas verdan tapiŝon kaj forte absorbas akvon. Premante ĝin, li elpremis kelkajn gutojn de malpura kotoakvo! Ho, savakvo!
Hu Jinchu rimarkis, ke liaj gumaŝuoj trempiĝis; li kliniĝis, prenis manplenon de sfagno — tiu dika, harplena musko similas verdan tapiŝon kaj forte absorbas akvon. Premante ĝin, li elpremis kelkajn gutojn de malpura kotoakvo! Ho, savakvo!
大家一边走一边寻找泥炭藓，一点一滴地汇集了两饭合泥水，煮了一顿充满土腥味和泥沙的大米饭。
Ili marŝis serĉante sfagno, kolektante guto post guto du potojn da kotoakvo, kaj kuiris portion da rizo plena je tera odoro kaj sablo.
Ili marŝis serĉante sfagno, kolektante guto post guto du potojn da kotoakvo, kaj kuiris portion da rizo plena je tera odoro kaj sablo.
整整五天，他们就靠从泥炭藓里挤水煮饭吃，走出了绝境。
Dum tutaj kvin tagoj ili survivis elpremante akvon el sfagno por kuiri manĝon, ĝis fine ili eliris el la senespera situacio.
Dum tutaj kvin tagoj ili survivis elpremante akvon el sfagno por kuiri manĝon, ĝis fine ili eliris el la senespera situacio.
一个大雪初晴的早晨，在青川县摩天岭。胡锦矗独自选择了一条离营地最远的支沟去追踪熊猫。随着雪地上清晰的脚印，他走了很远很远。返回时，天气骤变，鹅毛大雪纷纷扬扬，染得漫天皆白。道路，已无法辨认，迫使他沿着冰河绕道而行。从早到晚十四个小时，饥饿与酷寒已耗尽了他的体力。一身棉装已冻成了铁硬的冰甲，双脚象生锈的机械，咔嚓咔嚓地向前挪动。他知道，只要一倒下去，就再也没有力量爬起来……
En frosta mateno post ĵusa neĝado, sur la Motianling‑Montaro en Qingchuan‑Kantono.
Hu Jinchu elektis sole la plej malproksiman flankvalon de la tendaro por spuri pandojn. Sekvante klarajn spurojn en la neĝo, li iris tre malproksimen. Reveninte, la vetero subite ŝanĝiĝis: plumgrandaj neĝflokoj flirtis dense, blankigante la tutan ĉielon. La vojo fariĝis nerekonebla, devigante lin laŭlonge de glacirivero laŭ malrekta vojo. De mateno ĝis vespero, dum dekkvar horoj, malsato kaj ekstrema malvarmo elĉerpis lian forton. Lia kotona vestaro frostigis al fera glacia kiraso; liaj piedoj moviĝis antaŭen kiel rustiĝintaj maŝinoj, krake‑krake. Li sciis, ke se li falu, li neniam povus leviĝi denive…
En frosta mateno post ĵusa neĝado, sur la Motianling‑Montaro en Qingchuan‑Kantono.
Hu Jinchu elektis sole la plej malproksiman flankvalon de la tendaro por spuri pandojn. Sekvante klarajn spurojn en la neĝo, li iris tre malproksimen. Reveninte, la vetero subite ŝanĝiĝis: plumgrandaj neĝflokoj flirtis dense, blankigante la tutan ĉielon. La vojo fariĝis nerekonebla, devigante lin laŭlonge de glacirivero laŭ malrekta vojo. De mateno ĝis vespero, dum dekkvar horoj, malsato kaj ekstrema malvarmo elĉerpis lian forton. Lia kotona vestaro frostigis al fera glacia kiraso; liaj piedoj moviĝis antaŭen kiel rustiĝintaj maŝinoj, krake‑krake. Li sciis, ke se li falu, li neniam povus leviĝi denive…
一阵昏眩。他扶着一棵小树站稳，用最后的气力举起步枪，朝天上射击：砰！砰！砰！砰！砰！他听见了回答的枪声，在大约几里外的山谷震响。枪声，给他注入了巨大的热力﹣﹣走，咬紧牙往前走，一边走一边放枪。
Lia kapo turniĝis. Li apogis sin al juna arbo por stari firme, levis sian fusilon per la lastaj fortoj kaj pafis al la ĉielo: Paf! Paf! Paf! Paf! Paf! Li aŭdis respondajn pafojn, eĥantajn en valo kelkajn kilometrojn for. La pafoj enverŝis en lin grandan varmoforton — iru, kun kunpremitaj dentoj iru, pafante dum la irado.
Lia kapo turniĝis. Li apogis sin al juna arbo por stari firme, levis sian fusilon per la lastaj fortoj kaj pafis al la ĉielo: Paf! Paf! Paf! Paf! Paf! Li aŭdis respondajn pafojn, eĥantajn en valo kelkajn kilometrojn for. La pafoj enverŝis en lin grandan varmoforton — iru, kun kunpremitaj dentoj iru, pafante dum la irado.
原来，同志们见胡老师天黑未归，都急得坐立不安，吃过饭便分几路去寻找。大家在雪地上呼唤，树林中寻觅，终于听见了枪声，一个个高兴得发了狂，举枪对天齐鸣。砰！砰！砰！这是同志们在呐喊：胡老师，坚持！坚持！你可要坚持住呵！
Fakte, la kamaradoj, vidante ke Instruisto Hu ne revenis post noktiĝo, fariĝis tiel maltrankvilaj ke ili ne povis sidi trankvile; post manĝo ili disiĝis en plurajn grupoj por serĉi. Ili vokis sur la neĝokampoj, serĉis en la arbaroj, kaj fine aŭdis la pafojn. Ĉiuj ekĝojegis freneze, levis siajn fusilojn kaj pafis unuforme al la ĉielo. Paf! Paf! Paf! Tio estis la krioj de la kamaradoj: Instruisto Hu, rezistu! Rezistu! Vi devas rezisti!
Fakte, la kamaradoj, vidante ke Instruisto Hu ne revenis post noktiĝo, fariĝis tiel maltrankvilaj ke ili ne povis sidi trankvile; post manĝo ili disiĝis en plurajn grupoj por serĉi. Ili vokis sur la neĝokampoj, serĉis en la arbaroj, kaj fine aŭdis la pafojn. Ĉiuj ekĝojegis freneze, levis siajn fusilojn kaj pafis unuforme al la ĉielo. Paf! Paf! Paf! Tio estis la krioj de la kamaradoj: Instruisto Hu, rezistu! Rezistu! Vi devas rezisti!
砰！胡锦矗在回答：我正向你们靠拢！四面的枪声逐渐围向一点。当同志们找到胡老师时，他已变成一个站立不稳的雪人，扑通一声，倒在冰河上。
Paf! Hu Jinchu respondis: Mi alproksimiĝas al vi! La pafoj de ĉiuj direktoj grade kunvenis al unu punkto. Kiam la kamaradoj fine trovis Instruiston Hu, li jam estis neĝhomo apenaŭ kapabla stari, kaj li falegis sur la glaciriveron kun laŭta plonĝo.
Paf! Hu Jinchu respondis: Mi alproksimiĝas al vi! La pafoj de ĉiuj direktoj grade kunvenis al unu punkto. Kiam la kamaradoj fine trovis Instruiston Hu, li jam estis neĝhomo apenaŭ kapabla stari, kaj li falegis sur la glaciriveron kun laŭta plonĝo.
架回营地，灌了两大碗热米汤，他才缓过气来。同志们的眼圈都红了。有几个竟哭出声来。胡锦矗冻得铁青的脸露出了笑容：“哭啥子……我不是好好的吗？”说着，热泪也从他的眼角淌下来。
Reveninte al la tendaro kaj trinkinte du grandajn tasonojn da varma rizakvo, li fine spiris pli facile. La okuloj de la kamaradoj ruĝiĝis pro emocio. Kelkaj eĉ ekploris laŭte. La glace bluegriza vizaĝo de Hu Jinchu montris rideton: “Pri kio plori…? Ĉu mi ne bone fartas?” Dirante tion, varmaj larmoj ankaŭ fluis el liaj okulanguloj.
Reveninte al la tendaro kaj trinkinte du grandajn tasonojn da varma rizakvo, li fine spiris pli facile. La okuloj de la kamaradoj ruĝiĝis pro emocio. Kelkaj eĉ ekploris laŭte. La glace bluegriza vizaĝo de Hu Jinchu montris rideton: “Pri kio plori…? Ĉu mi ne bone fartas?” Dirante tion, varmaj larmoj ankaŭ fluis el liaj okulanguloj.
泪水，汗水，心血；九万里行程，丰富的资料。经过过滤，凝炼，结晶，排列成整齐的方块字。这就是长达二十万字的一部书：《四川省珍贵动物资源调查报告》。
Larmoj, ŝvito, koro‑sango; la 45 000‑kilometra vojaĝo, riĉaj datumoj. Post filtrado, rafinado kaj kristaliĝo, ili aranĝiĝis en ordoformajn ĉinskribajn karaktrojn. Tio fariĝis libro de ducent mil vortoj: “Raporto pri Esplorado de Valoraj Bestaj Rimedoj en Siĉuan‑Provinco”.
Larmoj, ŝvito, koro‑sango; la 45 000‑kilometra vojaĝo, riĉaj datumoj. Post filtrado, rafinado kaj kristaliĝo, ili aranĝiĝis en ordoformajn ĉinskribajn karaktrojn. Tio fariĝis libro de ducent mil vortoj: “Raporto pri Esplorado de Valoraj Bestaj Rimedoj en Siĉuan‑Provinco”.
这部书详尽记载了举世罕匹的一次大规模生物调查的壮举。对大熊猫、金丝猴、牛羚、梅花鹿等珍贵动物的栖息环境，食性特征，种群与群落，繁殖与疾病进行了有价值的探讨与论述。其中，关于大熊猫活动的章节，写得生动细致，妙趣横生，足见作者观察之细致，资料之丰富。
Ĉi tiu libro detale dokumentis grandiozan entreprenon de grandskala biologia esplorado senkompara en la mondo. Ĝi enhavas valorajn diskutojn kaj traktadojn pri la habitata medio, nutraĵaj karakterizaĵoj, populacioj kaj komunumoj, reproduktado kaj malsanoj de valoraj bestoj kiel la giganta pando, la ora snub‑naza simio, la takino, kaj la sika cervo. Inter ili, la ĉapitro pri la aktivecoj de la giganta pando estas verkita vive kaj detale, plena de intereso, klare montrante la aŭtoron atentan observadon kaj riĉan materialon.
Ĉi tiu libro detale dokumentis grandiozan entreprenon de grandskala biologia esplorado senkompara en la mondo. Ĝi enhavas valorajn diskutojn kaj traktadojn pri la habitata medio, nutraĵaj karakterizaĵoj, populacioj kaj komunumoj, reproduktado kaj malsanoj de valoraj bestoj kiel la giganta pando, la ora snub‑naza simio, la takino, kaj la sika cervo. Inter ili, la ĉapitro pri la aktivecoj de la giganta pando estas verkita vive kaj detale, plena de intereso, klare montrante la aŭtoron atentan observadon kaj riĉan materialon.
这部书，引起了我国生物界的重视，得到了崇高的荣誉﹣﹣在全国科学大会上获奖。
Ĉi tiu libro altiris atenton de la biologia komunumo en nia lando kaj ricevis altan honoron — ĝi estis premiita ĉe la Tutlanda Scienca Kunveno.
Ĉi tiu libro altiris atenton de la biologia komunumo en nia lando kaj ricevis altan honoron — ĝi estis premiita ĉe la Tutlanda Scienca Kunveno.
上图 J25全国科学大会
Supre: J25 Tutlanda Scienca Kunveno
（3‑1）8分，科学的春天，1500万枚
(3‑1) 8 fen‑oj, La Printempo de la Scienco, 15 milionoj da ekzempleroj
（3‑2）8分，向四个现代化进军，1500万枚
(3‑2) 8 fen‑oj, Antaŭen al la Kvar Modernigoj, 15 milionoj da ekzempleroj
（3‑3）8分，努力攀登科学高峰，1500万枚
(3‑3) 8 fen‑oj, Penegante Grimpi la Sciencan Pinton, 15 milionoj da ekzempleroj
Supre: J25 Tutlanda Scienca Kunveno
（3‑1）8分，科学的春天，1500万枚
(3‑1) 8 fen‑oj, La Printempo de la Scienco, 15 milionoj da ekzempleroj
（3‑2）8分，向四个现代化进军，1500万枚
(3‑2) 8 fen‑oj, Antaŭen al la Kvar Modernigoj, 15 milionoj da ekzempleroj
（3‑3）8分，努力攀登科学高峰，1500万枚
(3‑3) 8 fen‑oj, Penegante Grimpi la Sciencan Pinton, 15 milionoj da ekzempleroj
胡锦矗极少和别人谈到这部书。珍调队员们讲：“胡老师就是那么个脾气。不爱讲话，不爱露面，该到北京领奖也不去。”
Hu Jinchu tre malofte parolis pri ĉi tiu libro kun aliaj.
La teamanoj de ETVB diris: “Instruisto Hu simple estas tia karaktero. Li ne ŝatas paroli, ne ŝatas aperi publike, eĉ kiam li devus iri al Pekino por ricevi premion, li ne iris.”
Hu Jinchu tre malofte parolis pri ĉi tiu libro kun aliaj.
La teamanoj de ETVB diris: “Instruisto Hu simple estas tia karaktero. Li ne ŝatas paroli, ne ŝatas aperi publike, eĉ kiam li devus iri al Pekino por ricevi premion, li ne iris.”
九万里风雪一部书，在胡锦矗心上落下了硕大无比的惊叹号！有一天，他终于开口了：“通过调查，情况非常明显：中华民族引以为自豪的国宝处于灭种的前夜！我们有啥值得高兴的？我们有啥牛皮可吹的？我这一辈子能为改变熊猫绝灭的命运做点事，就心满意足了！”
Kvardek kvin mil kilometroj da vento kaj neĝo, unu libro – sur la koro de Hu Jinchu ĝi falis kiel grandega krisigno!
Iun tagon, li fine malfermis la buŝon: “Per la enketo, la situacio fariĝis tute klara: la nacia trezoro, pri kiu la ĉina nacio fieras, staras antaŭ la kolbaso de formorto! Kion ni havas por ĝoji? Pri kio ni povas fanfaroni? Se mi povos dum mia tuta vivo fari ion por ŝanĝi la sorton de la pandoj forpereantaj, mi estos plene kontenta!”
Kvardek kvin mil kilometroj da vento kaj neĝo, unu libro – sur la koro de Hu Jinchu ĝi falis kiel grandega krisigno!
Iun tagon, li fine malfermis la buŝon: “Per la enketo, la situacio fariĝis tute klara: la nacia trezoro, pri kiu la ĉina nacio fieras, staras antaŭ la kolbaso de formorto! Kion ni havas por ĝoji? Pri kio ni povas fanfaroni? Se mi povos dum mia tuta vivo fari ion por ŝanĝi la sorton de la pandoj forpereantaj, mi estos plene kontenta!”
----节选自 谭楷《孤独的跟踪人》四川文艺出版社 1987年 成都 p3—p8
---- Eltiraĵo el Tan Kai, “La Solema Spuristo”
Sichuana Literatura kaj Arta Eldonejo, 1987, Ĉengduo, p. 3–8
---- Eltiraĵo el Tan Kai, “La Solema Spuristo”
Sichuana Literatura kaj Arta Eldonejo, 1987, Ĉengduo, p. 3–8
赞《四川省珍贵动物资源调查报告》
Laŭdo al “Raporto pri Esplorado de Valoraj Bestaj Rimedoj en Siĉuan‑Provinco”
Laŭdo al “Raporto pri Esplorado de Valoraj Bestaj Rimedoj en Siĉuan‑Provinco”
九万里风雪，一部书卷展。胡公锦矗，志在熊猫，心系自然。踏遍青山，寻觅国宝踪迹；跋涉绿水，守护生灵家园。
Kvardek kvin mil kilometroj da vento kaj neĝo, unu verko disvolviĝas. S‑ro Hu Jinchu, dediĉita al la pandoj, lia koro ligiĝas al naturo. Li trairis verdajn montojn, serĉante spurojn de la nacia trezoro; vadis tra klaraj akvoj, gardante la hejmon de vivaj estaĵoj.
Kvardek kvin mil kilometroj da vento kaj neĝo, unu verko disvolviĝas. S‑ro Hu Jinchu, dediĉita al la pandoj, lia koro ligiĝas al naturo. Li trairis verdajn montojn, serĉante spurojn de la nacia trezoro; vadis tra klaraj akvoj, gardante la hejmon de vivaj estaĵoj.
熊猫者，中华之瑰宝，世界之珍奇。黑白分明，憨态可掬，食竹为生，栖于深山。胡公倾其一生，研究熊猫习性，保护其栖息之地，使此珍稀物种得以繁衍不息。
La giganta pando, ĝemo de Ĉinio, raraĵo de la mondo. Nigra‑blanke distingiĝas, naivamiene ĉarmas, vivante per bambuo, loĝante en profundaj montoj. S‑ro Hu dediĉis sian tutan vivon, esploris la kutimojn de pandoj, protektis ties habitatojn, permesante al ĉi tiu rara specio prosperi senĉese.
La giganta pando, ĝemo de Ĉinio, raraĵo de la mondo. Nigra‑blanke distingiĝas, naivamiene ĉarmas, vivante per bambuo, loĝante en profundaj montoj. S‑ro Hu dediĉis sian tutan vivon, esploris la kutimojn de pandoj, protektis ties habitatojn, permesante al ĉi tiu rara specio prosperi senĉese.
风雪之中，胡公不惧严寒，不畏艰险。一部书卷，记录熊猫之点滴，亦承载胡公之深情。字里行间，可见其对自然之敬畏，对生命之尊重。
Inter vento kaj neĝo, S‑ro Hu ne timis severan froston, ne evitis malfacilaĵojn. Unu verko, kiu registras la detalojn de pandoj, ankaŭ portas lian profundan senton. Inter la linioj, videblas lia respekto al naturo, lia honoro al vivo.
Inter vento kaj neĝo, S‑ro Hu ne timis severan froston, ne evitis malfacilaĵojn. Unu verko, kiu registras la detalojn de pandoj, ankaŭ portas lian profundan senton. Inter la linioj, videblas lia respekto al naturo, lia honoro al vivo.
九万里路，风雪兼程。胡公锦矗，以一部书卷，诠释大熊猫之奥秘，亦彰显人类与自然和谐共生之理念。愿后人继往开来，共护地球家园，让大熊猫等珍稀物种永续繁衍，与人类共谱生命之华章。
Kvardek kvin mil kilometroj da vojo, tra vento kaj neĝo senhalte. S‑ro Hu Jinchu, per unu verko, malkaŝis la misteron de la giganta pando, kaj samtempe montris la ideon pri harmonia kunekzisto inter homaro kaj naturo. Estu ke posteuloj daŭrigu kaj disvolvu, kunprotektu la hejmon de la Tero, lasu rarajn speciojn kiel la giganta pando prosperi etern, kaj kune komponu la majestan simfonion de vivo.
Kvardek kvin mil kilometroj da vojo, tra vento kaj neĝo senhalte. S‑ro Hu Jinchu, per unu verko, malkaŝis la misteron de la giganta pando, kaj samtempe montris la ideon pri harmonia kunekzisto inter homaro kaj naturo. Estu ke posteuloj daŭrigu kaj disvolvu, kunprotektu la hejmon de la Tero, lasu rarajn speciojn kiel la giganta pando prosperi etern, kaj kune komponu la majestan simfonion de vivo.
（文/图 重庆大学 谢祖全）
分享到：